Wat kan er na de infectie blijven spelen?
Waarom knapt de ene persoon na corona op, terwijl de ander langdurig klachten houdt? Die vraag raakt de kern van mijn belangstelling voor Long COVID. Vermoeidheid, hersenmist, hartkloppingen en een veranderde belastbaarheid worden niet goed beschreven met de gedachte dat iemand alleen nog wat moet uitrusten.
In het onderzoek gaat het onder meer over achterblijvende virusonderdelen, een aanhoudend veranderde afweerreactie, ontsteking, bloedvaten en de werking van het zenuwstelsel. Deze pagina bespreekt die onderwerpen afzonderlijk. Er is nog geen enkele verklaring die voor iedereen het volledige klachtenbeeld beschrijft.
Spike-eiwitten en het achterblijven van virusonderdelen
Het spike-eiwit bevindt zich op het oppervlak van SARS-CoV-2 en speelt een rol bij het binnendringen van cellen. Na een infectie wordt onderzocht of virusonderdelen bij sommige mensen langer aantoonbaar blijven. Dat is iets anders dan zeggen dat één eiwit alle organen blijft besmetten.
Swank en collega’s beschreven in 2023 een verband tussen aantoonbaar spike-eiwit in het bloed en post-COVID. Zulke bevindingen maken viruspersistentie een belangrijke onderzoeksvraag. Zij stellen niet bij iedere individuele patiënt de oorzaak vast. Lees de publicatie over aanhoudend aantoonbaar spike-eiwit.
Het immuunsysteem en aanhoudende activatie
De afweerreactie na een infectie is een ander belangrijk onderwerp. Onderzoekers bekijken of onderdelen van het immuunsysteem actief blijven of anders worden gereguleerd. Ook auto-immuunreacties, waarbij afweer zich tegen lichaamseigen structuren richt, worden onderzocht als mogelijke factor bij een deel van de patiënten.
Cervia-Hasler en collega’s onderzochten in 2024 bloedeiwitten bij mensen na COVID-19. Bij actieve Long COVID vonden zij onder meer afwijkingen in het complementsysteem, een onderdeel van de afweer, en signalen die samenhangen met ontsteking en bloedstolling. Lees de studie naar complementactivatie en trombo-inflammatie. Dit is geen algemene bloedtest waarmee ieders klachten verklaard zijn.
Ontsteking, bloedvaten en doorbloeding
Hartkloppingen, kortademigheid, duizeligheid en een veranderde reactie op inspanning roepen vragen op over meerdere lichaamsfuncties. Daarom is er ook belangstelling voor de vaatwand, stolling en doorbloeding. De genoemde studie naar complementactivatie verbindt onderzoek aan de afweer met signalen van trombo-inflammatie: het samengaan van ontstekings- en stollingsprocessen.
Het is belangrijk die bevindingen niet tot één vast verhaal te maken. Een onderzoek naar een groep mensen laat niet automatisch zien welk proces bij uw eigen klachten de hoofdrol speelt. Het dagelijks ervaren verschijnsel en de mogelijke biologische verklaring zijn twee verschillende onderdelen van het beeld.
De hersenen, hersenmist en de bloed-hersenbarrière
Moeite met concentreren, woorden vinden en onthouden kan veel invloed hebben op zelfstandigheid en werk. Greene en collega’s beschreven in 2024 bij deelnemers met Long COVID en cognitieve klachten veranderingen in de bloed-hersenbarrière en tekenen van aanhoudende ontsteking.
De bloed-hersenbarrière regelt de uitwisseling tussen het bloed en de hersenen. Het onderzoek geeft aanknopingspunten voor het begrijpen van hersenmist, maar bewijst niet dat bij iedereen hetzelfde gebeurt of dat alle klachten rechtstreeks door spike-eiwitten in de hersenen worden veroorzaakt. Lees de studie over de bloed-hersenbarrière en cognitieve klachten.
PEM: terugval na inspanning
Bij post-exertionele malaise kunnen klachten toenemen na lichamelijke of mentale inspanning. Dat kan verder gaan dan gewone moeheid. Het is een reden om belastbaarheid zorgvuldig te bespreken, ook bij een activiteit die voor de omgeving klein lijkt.
Appelman en collega’s onderzochten in 2024 een groep mensen met Long COVID en PEM. Zij beschreven afwijkingen in spierweefsel en stofwisseling, met veranderingen na een inspanningstest. De studie gaat over deze onderzochte groep en geeft geen algemeen trainingsschema. Lees het onderzoek naar spierafwijkingen en PEM.
Wat betekent dit voor de homeopathische benadering?
Mijn vraag blijft hoe de klachten zich bij deze persoon hebben ontwikkeld en welke voorgeschiedenis daarbij hoort. In de anamnese kijk ik naar het begin, eerdere ziekten, de familiegeschiedenis en de actuele kenmerken. Vanuit de ziekteclassificatie gebruik ik dat persoonlijke beeld voor de keuze van homeopathische middelen.
De onderzoeken hierboven gaan over mogelijke ziektemechanismen; zij onderzoeken niet de werking van homeopathische middelen of tincturen. Mijn werkwijze en de wetenschappelijke bevindingen worden daarom als afzonderlijke onderwerpen uitgelegd. Op de praktijkpagina staat hoe anamnese, middelenkeuze en vervolg worden vormgegeven.
Informatie om verder te lezen
Voor een breed overzicht kunt u terecht bij het RIVM over post-COVID. Neem vragen over een begrip of onderzoeksbericht gerust mee. Het kan helpen samen te onderscheiden welke waarneming uit het onderzoek komt en welke uitleg nog een hypothese is.